![]() |
![]() |
||
![]() |
|||
1.Każda z czterech konstrukcji serii 1. może wykorzystywać albo minimalistyczne, jednoelementowe filtry 1. rzędu (6dB/okt.), albo filtry wyższego rzędu.
Filtry pierwszego rzędu mają reputację filtrów zachowujących najlepszą charakterystykę fazową, za czym idzie prawidłowe oddanie relacji przestrzennych. Poza tym, filtry pierwszego rzędu, w klasycznej formie jednoelementowe, spełniają postulat minimalizmu, co również ma pozytywnie odbijać się na brzmieniu - ograniczona liczba komponentów to ograniczona liczba miejsc, w których mogą być generowane zniekształcenia. Początkujący (i nie tylko) konstruktorzy sądzą ponadto, że filtry 1. rzędu, jako topologicznie najprostsze, są równocześnie najłatwiejsze do realizacji. To jednak nie jest już prawdą, o ile przez realizację rozumiemy najlepsze dostrojenie układu.
Łagodne filtrowanie można z dobrymi rezultatami stosować tylko wraz z odpowiednimi głośnikami; przede wszystkim głośniki nisko-średniotonowe muszą legitymować się charakterystykami przetwarzania sięgającymi daleko powyżej częstotliwość podziału, i to przy umiarkowanych nierównomiernościach; głośniki wysokotonowe powinny wykazać się niską częstotliwością rezonansową i wysoką wytrzymałością. Ale nawet przy spełnieniu tych warunków, zastosowanie filtrów 1. rzędu zawsze będzie miało pewne skutki uboczne, w stosunku do stosowania filtrów wyższego rzędu.
Po pierwsze, łagodne filtrowanie utrudnia osiągnięcie liniowości wypadkowej charakterystyki przetwarzania - filtry wyższego rzędu, poprzez swoją różnorodność i funkcjonowanie większej liczby elementów, których wartości mogą być regulowane, dają konstruktorowi większe możliwości działania i kształtowania charakterystyki. Po drugie, wraz z filtrem 1. rzędu, głośnik wysokotonowy jest zawsze bardziej obciążony, niż przy stosowaniu filtrów wyższego rzędu (przy określonej częstotliwości podziału) - do głośnika wysokotonowego dociera znacznie więcej energii zakresu średniotonowego, która może być niebezpieczna szczególnie w okolicy jego częstotliwości rezonansowej. Po trzecie, na skutek współdziałania obydwu głośników w szerokim zakresie częstotliwości, nieuniknione jest pogorszenie charakterystyk kierunkowych w płaszczyźnie pionowej (zmieniające się różnice odległości zmieniają relacje fazowe fal biegnących od obydwu głośników).
To są fakty, których nie mogą negować nawet najwięksi miłośnicy filtrów 1. rzędu. Zarazem konstruktorzy, którzy z wymienionych powodów preferują filtry wyższego rzędu, nie mogą zupełnie lekceważyć opinii zwolenników łagodnego filtrowania, dotyczących kwestii lepszej przestrzenności, naturalności czy mikrodynamiki. Żaden ostateczny wyrok w tej sprawie nie zapadnie. Pracując nad dostrojeniem zarówno zwrotnic 1., jak i wyższego rzędu, zdawaliśmy sobie sprawę z powyższych ograniczeń. Obydwie opcje przygotowywaliśmy bardzo starannie, z każdej staraliśmy się wycisnąć maksimum możliwości.
Brzmieniowe różnice między obydwoma opcjami będą wynikać przede wszystkim z immanentnych cech danego sposobu filtrowania, a nie z odchyłek tonalnych. Najlepszym polem do badania tych różnic wydaje się projekt RR1, gdzie udało się osiągnąć doskonałą liniowość charakterystyki dla obydwu sposobów filtrowania.
Ze względu na wyjątkowy charakter projektów serii 1., dla wszystkich modeli przygotowaliśmy specjalny, rozbudowany zestaw pomiarów, prezentowany na stronach laboratorium. Pozwala on porównać charakterystyki uzyskane przy obydwu wariantach filtrowania.
Cztery podstawowe modele (każdy z dwoma opcjami filtrowania) serii 1. powstały w oparciu o dwa typy głośników nisko-średniotonowych, wybranych pod kątem możliwości zastosowania filtrów 1. rzędu. Oczywiście głośnik nadający się do takiej aplikacji, zawsze nadaje się do połączenia z filtrami wyższych rzędów. Są to Peerless V-line (Vifa) XT18WO-09-08 i Scan-Speak 18W8531G Revelator. Jako głośniki wysokotonowe stosowane są: Peerless V-line (Vifa) XT25TG-30-04, Scan-Speak D2905/9900 Revelator i Scan-Speak R2904/7000 Revelator.
|
![]() |
||
| |
|||